Het credo van de georganiseerde misdaad luidt: "Do it to him before he does it to you", sommigen noemen dit ook wel de doctrine van de "pre-emptive strike". Het is ook de manier waarop maffia-vakbondsman Johnny Friendly (Lee J. Cobb) de wind er onder houdt bij de arbeiders in de haven van New York. Tegen vergoeding van een paar dollar per dag garandeert hij werk en veiligheid. Geen geld, geen werk. En over "strike" gesproken, Johnny is er ook niet vies van om het lossen van een schip een paar dagen uit te stellen wanneer de reder onvoldoende dokt. Wanneer de jonge Terry Malloy (Marlon Brando) gedwongen wordt mee te werken aan de liquidatie van een vriend die "wil praten" begint zijn geweten te knagen.
Sociale rechtvaardigheid
Verzet tegen een oppermachtig onderdrukkend systeem komt nooit zomaar aanwaaien, het moet altijd bij één man beginnen. In deze film is het een vrouw, of liever gezegd, een meisje: Edie, de zus van de vermoorde havenwerker Joey (Eva Marie Saint). Zij weigert zich neer te leggen bij de wetenschap dat "er toch niets aan te doen is". Haar vader wil haar zo snel mogelijk terug sturen naar de school bij de zusters, ver van de haven en van de problemen, maar ze vertrekt niet. Edie zoekt steun bij de lokale priester Father Barry (Karl Malden). Eerst is hij doodsbang maar hij verandert van mening nadat Edie hem toebijt "Is er ooit een heilige geweest die zich in een kerk verstopte ?"
Father Barry probeert de havenwerkers bij elkaar te roepen om te overtuigen dat ze in opstand moeten komen tegen de vakbondsbaas. Maar de angst zit er goed in en er komt bijna niemand. De vergadering gaat tóch door maar wanneer Johnny Friendly er lucht van krijgt stuurt hij een paar van zijn handlangers naar de kerk. Een paar goedgemikte stenen en rake klappen met honkbalknuppels zijn genoeg om al snel een einde te maken aan het beginnend verzet. Eén van de havenwerkers, Kayo Dugan, besluit na dit voorval toch te "praten": hij meldt zich aan voor een gesprek met een onderzoekscommissie. Voordat het gesprek kan plaatsvinden valt een pallet met dozen whisky uit een takel en Dugan komt om. Father Barry is snel ter plekke en bij het lichaam van de vermoorde man houdt hij een gloedvolle preek tegen de zwijgende menigte havenwerkers: Hij zegt dat ze niet moeten denken dat onrecht onopgemerkt blijft. "Ieder keer wanneer er iemand wordt vermoord is dat een nieuwe kruisiging van Jezus", "Iedere keer als de werkverdeler op zijn fluit blaast en de mensen kiest die hebben betaald is Jezus er bij".
Liefde
Ondertussen raken Edie en Terry Malloy verliefd op elkaar. Dat gaat niet zonder slag of stoot want Terry's broer, Charlie Malloy, heeft een hoge functie als jurist in de club van Johnny Friendly. Daarom verdedigt Terry dan ook in eerste instantie zijn broer en Friendly tegenover Edie. Al snel begint hij te beseffen dat de gebeurtenissen geen andere weg openlaten dan in verzet te komen. De brute moord op zijn broer Charley is de reden om in actie te komen. In eerste instantie wil hij met een pistool op Friendly af maar Father Barry overtuigt hem er van dat hij de strijd alleen kan winnen in de rechtszaal en dus getuigt hij tegen Friendly. Daarmee zet hij een serie gebeurtenissen in gang die na veel ellende zal leiden tot herstel van een eerlijke vakbond.
Elia Kazan (Streetcar named Desire, East of Eden) maakte een mooie film met een mengeling van romantiek en strijd om sociale rechtvaardigheid. Hoewel het scenario wat voorspelbaar is betekent dit toch niet dat er geen spanning is. Kazan weet vooral de angst van de havenwerkers treffend in beeld te brengen. Opvallend is ook dat het vooral de vrouwen van de mannen zijn die in opstand willen komen.
On the Waterfront won in 1954 maar liefst acht Oscars.
Reacties